Yurt Dışına Veri Aktarımı Kamuoyu Duyurusu Hakkında

26.10.2020 tarihinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafından, Kurum’un internet sitesinde yayımlanan kamuoyu duyurusu ile kişisel verilerin yurt dışına aktarılması konusunda güncel eleştirilere yanıt verilmiş ve Kurum faaliyetlerinin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) ve ikincil mevzuatta belirtilen süreçlere uygun olduğu belirtilmiştir. Duyuruda, yurt dışına veri aktarımı konusunda Kurum’un daha önceki açıklama ve yaklaşımlarında bir farklılık olmamakla birlikte, önemli noktalar Kanun ve 108 sayılı Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması Sözleşmesi (“Sözleşme”) maddeleri açıklanmak suretiyle tekrar vurgulanmıştır. Kurum’un açıklamasında özellikle aşağıdaki başlıklar üzerinde durulmuştur:

1.Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarımına İlişkin Kanun’da Öngörülen Düzenleme:

Duyuruda, Kanun’un 9. maddesinde, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın yurt dışına aktarılamayacağı; Ancak Kanun’un 5/2. maddesi ile özel nitelikli kişisel veriler bakımından 6/3. maddesinde belirtilen şartlardan birinin varlığı ve kişisel verinin aktarılacağı yabancı ülkede yeterli korumanın bulunması halinde; yeterli korunmanın bulunmaması durumunda ise Türkiye’deki ve ilgili yabancı ülkedeki veri sorumlularının yeterli korumayı yazılı olarak taahhüt etmeleri ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun (“Kurul”) izninin bulunması kaydıyla da açık rıza aranmaksızın yurt dışına aktarılabileceğine yer verilmiştir. Kurum, bu kapsamda yürütmüş olduğu faaliyetlerin ve Kurum’un yaklaşımının, yurt dışına veri aktarımını engelleyici olmadığı, aksine temel hak ve özgürlüklerin korunması temelinde öngörülebilir ve şeffaf bir aktarım rejimi oluşturmayı hedeflediklerini belirtmiştir.

2.Güvenli Ülkelerin Belirlenmesi Konusu:

Duyuruda, güvenli ülkelerin belirlenmesi açısından uluslararası sözleşmeler ve kuruluşlar, Türkiye ile verinin aktarılacağı ülke arasındaki karşılıklılık durumu, verinin aktarılacağı ülkenin konu ile ilgili mevzuat hükümleri ve uygulaması, bu ülkede bağımsız koruma otoritesinin olup olmadığı ve ilgili ülke ile yürütülen ticaret hacmi gibi ilke ve esasların dikkate alınacağı belirtilmiştir. Ayrıca mevcut ve potansiyel ticari ilişkiler, coğrafi ve/veya kültürel bağlar ve siyasi/diplomatik ilişkiler göz önünde bulundurularak çeşitli ülkelerle görüşmelerin gerçekleştirildiği de açıklanmıştır.

3.108 sayılı Sözleşme’nin Ülkemizde Uygulanması:

108 sayılı Sözleşme’nin 12. maddesi ile, Sözleşme’ye taraf olanların, sadece özel yaşamın korunması amacıyla kişisel verilerin yurt dışına aktarımını yasaklayamayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin devamında ise hükmün istisnaları, karşılıklılık esası ve verinin aktarılacağı ülkenin Sözleşme’ye taraf olmaması şeklinde sayılmıştır. Kurum, Kanun’da öngörülen kişisel veri aktarım rejiminin 108 sayılı Sözleşme ile uyumlu olduğunu belirtmiştir.

4.Yeterli Koruma Bulunmayan Ülkelere Kişisel Veri Aktarımı:

Yeterli korumanın bulunmadığı ülkelere aktarımın gerçekleştirilebilmesi için aktarım taraflarının yeterli bir korumayı yazılı olarak taahhüt etmeleri ve Kurul’un aktarıma izin vermesi gerekmektedir.

Çok uluslu grup şirketler arasında yapılacak aktarımlarda kullanılabilecek bir diğer güvence de bağlayıcı şirket kurallarıdır. Kurum daha önce buna ilişkin başvuru formu ve temel hususlara ilişkin yardımcı dokümanları yayımlanmış ve başvuruları uygun bulunan çok uluslu şirketlerin taahhüt etme yükümlülüklerini yerine getirmiş olacağını bildirmişti.

Veri sorumlularının, özellikle başvurulara yanıt gelmemesi ve izinlerin verilmemiş olması sebebiyle yurt dışına veri aktarımının yasal çerçevede imkânsız olduğu yönündeki iddialarına karşın Kurum, taahhütnamelerin daha önce yayımlanan asgari unsurları içermediği ve yapılan başvuruların da idari makamlara yapılacak başvurularda riayet edilmesi gereken usul ve esaslara uygun olmadığının tespit edildiği açıklamasını yapmıştır.

Sonuç Olarak;

Özellikle veri sorumlularının yurt dışına veri aktarımı konusunda çıkmaza girdiklerini belirterek tepki gösterdiği ve kamuoyunda da sıkıntılı olarak görülen Kurul izni düzenlemesinin Anayasa temelinde ve Kanun’un emredici düzenlemelerine uygun şekilde yapıldığı, Kurum’un gerekli her türlü tedbiri aldığı ve sürecin şeffaf bir şekilde yürütüldüğü belirtilmiştir. Ayrıca Kurum, mevzuata uygun hareket edilmesine hassasiyet gösterdiği kadar, uygulamaya ilişkin ilgili tarafların yorum ve taleplerini de yakından takip ederek, makul ve haklı talepleri / eleştirileri karşılamak konusunda da hassasiyet gösterildiğine vurgu yapmıştır.

Bülten içeriği genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi ya da spesifik sorun veya sorularınız için hukukçunuza danışınız.