Rekabet Kurumu Yerinde İncelemelerde Dijital Veriler Hk.Kılavuz

24.06.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan kanun ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da çeşitli değişiklikler yapılmıştır. En önemli değişikliklerden biri de Kanun’un yerinde incelemeye ilişkin olan 15/1/a maddesinin ‘’ Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir’,’ şeklinde değiştirilmesidir. Görüldüğü üzere Rekabet Kurulu’na verilen bilgi ve belge inceleme yetkisinin kapsamına dijital ortam da dahil edilerek fiilen zaten uygulanan bir duruma yasal dayanak getirilmiştir.

08.10.2020 tarihinde ise söz konusu maddeye istinaden, Kurul tarafından ‘Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz’ yayımlanmıştır. Kılavuz ile teşebbüslerin elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerinin ve belgelerinin yerinde inceleme mahallinde incelenmesine ve/veya bunların kopyalarının alınıp Rekabet Kurumu Merkezine getirilerek incelenmesine ve muhafazasına ilişkin genel esaslar belirlenmiştir. Bu bültenimizde Kurum’un açıkladığı esaslar ana başlıklar altında incelenecektir:

1. Görevli Meslek Personelinin Dijital Ortamlarda İnceleme Yapması:

Rekabet Başuzmanı, Rekabet Uzmanı veya Rekabet Uzmanı Yardımcıları “Görevli Meslek Personeli” olarak teşebbüse ait sunucu, her türlü bilgisayar, taşınabilir cihaz gibi bilişim sistemleri ile CD, DVD, USB, harici disk, yedekleme kayıtları, bulut servisleri gibi depolama araçlarında kurum adına inceleme yapabilir. Ayrıca bu incelemeyi yaparken dijital verilerde ayrıntılı olarak arama yapılmasına, veri kopyalanmasına ve silinen verilerin geri getirilmesine olanak sağlayan adli bilişim araçlarını kullanabilir.

İncelenecek verileri içeren dijital araçlar inceleme boyunca yerinde inceleme yapan Meslek Personeli tarafından kontrol altında tutulur ve teşebbüs yetkilileri Meslek Personelinin bilişim sistemlerine yönelik olarak talep ettiği hususlarda tam ve aktif destek vermek zorundadır.

İncelemenin teşebbüste yapılması esastır. Ancak gerekli görülürse Kurum bünyesindeki adli bilişim laboratuvarında incelemeye devam edilebilir. Teşebbüse, Kurum laboratuvarında devam edecek inceleme esnasında temsilci bulundurması için davet gönderilir.

2. Teşebbüse Ait Taşınabilir İletişim Araçları:

Görevli Meslek Personeli telefon, tablet vb. taşınabilir iletişim araçlarını incelerken öncelikle şirkete ait dijital veri içerip içermediğini ve incelemeye tabi tutulup tutulmayacağını hızlı yapılacak bir gözden geçirme ile tespit eder. Teşebbüse ait veri içerdiği belirlenen taşınabilir iletişim cihazları yukarıda açıklanan adli bilişim araçları vasıtasıyla incelenir. İnceleme sonunda, delil niteliğinde olabilecek veriler dışındaki diğer tüm veriler geri getirilemeyecek şekilde kalıcı olarak silinir.

3. Şahsi Kullanıma Özgü Taşınabilir İletişim Araçları:

Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuzda, Görevli Meslek Personeli gözden geçirme sonucu tümüyle şahsi kullanıma özgü olduğu tespit edilen taşınabilir iletişim araçlarını inceleyemeyeceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemeye ilişkin olarak hatırlatmakta fayda gördüğümüz bir husus; Kanunun 15. Maddesinde yapılan değişiklik öncesinde, özellikle teşebbüs çalışanlarının mesajlaşmalarının incelenmesine yönelik Rekabet Kurulu’nun pek çok kararı vardı. Örneğin Rekabet Kurulu bir kararında, şirket çalışanının teşebbüs ile ilgili Whatsapp yazışmalarının Görevli Meslek Personeli tarafından tespit edilmesine rağmen cep telefonunu vermemesi üzerine yerinde incelemenin engellendiğine yönelik karar vermiş ayrıca şirkete para cezası kesmiştir.

Bu duruma benzer olarak, yerinde inceleme hususunda şirketler ile Kurum’un özellikle kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde sıklıkla karşı karşıya geldiğini söylemek mümkün. Ancak Kurul kendi görüşünden dönmeyerek verilere erişime izin vermeyen şirketler hakkında idari para cezaları uygulanmasına karar vermektedir. 08.10.2020 tarihli Kılavuzun uygulamadaki yansımasının ne şekilde olacağı da bu bakımdan önem arz etmektedir.

4. Verilerin Kopyalanması, Depolanması:

Görevli Meslek Personeli’nin delil niteliğinde gördüğü verilerin tamamı veya bir kısmı ayrıştırılır ve Kurum tarafından Görevli Meslek Personeline tahsis edilen adli bilişim yazılımı yüklü bilgisayarlara kopyalanır ve Kurumca indekslenip incelenir. Bu inceleme sonunda gerekli görülen dijital veriler iki ayrı veri depolayıcısına kopyalanır ve kopyalardan biri teşebbüse teslim edilir. Adli bilişim yöntemleri ile kopyası alınan verilerin birebir orijinal olduklarının teyidi, dijital dosyaların bütünlüğünün doğrulanması için kullanılan matematiksel hesaplama yöntemi olan ‘’Hash değerleri’’ hesaplanarak yapılır.

İnceleme bitiminde, tutanak ekinde teşebbüse teslim edilen ve Meslek Personelince bir örneği alınan dijital verileri içeren veri depolayıcıları hariç olmak üzere, inceleme süresince kullanılan tüm veri depolayıcıları, içerdiği veriler geri getirilemeyecek şekilde silinir.

İnceleme sırasında kopyalanan veriler avukat-müvekkil gizliliği ilkesi koruması kapsamındadır. Ancak savunma hakkının kullanımıyla doğrudan ilgisi olmayan, rekabet ihlaline yardım etmek veya ihlali gizlemek vb. konulardaki mesleki ilişkiye ait kabul edilmeyen yazışmalar bu korumadan yararlanamaz.

Bülten içeriği genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi ya da spesifik sorun veya sorularınız için hukukçunuza danışınız.