Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik

T.C. Merkez Bankası tarafından 21.08.2020 tarihli Resmi Gazete’de “Ödeme Hizmetlerinde TR Karekodun Üretilmesi ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik” (“Yönetmelik”) yayımlanmış ve ödeme hizmetlerinde TR Karekodun üretilmesi ve kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenleme altına alınmıştır.

Yönetmelik’te TR Karekodun tanımı “Teknik Dokümanda yer alan usul ve esaslara göre oluşturulan ve 6493 sayılı Kanun kapsamındaki ödemelerde kullanılabilecek olan karekodu” şeklinde yapılmış olup, 6493 sayılı Ödeme Ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun çerçevesinde ödeme hizmeti kapsamına giren ve karekod kullanılarak yapılan her ödeme işleminde TR Karekodun kullanılacağı belirtilmiştir.

Yönetmelik’in 5. maddesi uyarınca TR Karekod, Karekod Üretici Koduna -Karekod üretebilmek için gerekli kod- sahip olan ödeme hizmeti sağlayıcısı ve Banka tarafından uygun görülen ödeme sistemi işleticisince Teknik Dokümanda yer alan ilke ve kurallara uygun olarak üretilecektir.

Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Yetki ve Sorumlulukları

Yönetmelik’te yer verilen ödeme hizmeti sağlayıcıları, 6493 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca aşağıda yer almaktadır:

• 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar
• Elektronik para kuruluşları
• Ödeme kuruluşları
• PTT
  

Söz konusu ödeme hizmeti sağlayıcılarının yetki ve sorumlulukları Yönetmelik’in 8. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre ödeme hizmeti sağlayıcıları;

• TR Karekod kullanarak gerçekleştirilmesini sağlayacağı ödeme hizmetleri ile ilgili olarak, Teknik Dokümana uygun bir şekilde karekod oluşturulmasını sağlamakla ve TR Karekodla yapılacak ödemelerin güvenli ve sorunsuz bir şekilde gerçekleştirilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
• T.C. Merkez Bankası tarafından belirlenecek sınırları aşmamak koşuluyla, TR Karekod kullanılarak yapılacak ödeme işlemleri için üst sınır belirleyebilecektir.
• TR Karekod kullanılarak yapılacak ödeme işlemlerinin karekodda yer alan bilgiler ile uyumlu şekilde gerçekleştirilmesinden ve ödeme işlemi gerçekleştirilirken karekodda yer alan bilgilerin bütünlüğünün korunmasından sorumludur.
• TR Karekod işlemlerinde, ödeme işleminin gerçekleşmesinin ardından alıcının ödeme hizmeti sağlayıcısı alıcıya, gönderenin ödeme hizmeti sağlayıcısı gönderene işlemin gerçekleştiğine dair telefon, kısa mesaj ya da uygulama gibi uygun yöntemlerle en kısa sürede bilgi sağlamakla yükümlüdür.
  

TR Karekod İşlemlerinde İşyerinin Sorumlulukları

Yönetmelik’in 9. maddesi uyarınca, TR Karekod kullanılarak ödeme yapılmasına imkân sunacak işyeri ödeme işleminin karekod ile yapılabileceğine ilişkin ödeme hizmeti kullanıcılarını bilgilendirmekle yükümlüdür.

Ayrıca ödeme hizmeti sağlayıcılarının sorumlulukları arasında olduğu gibi, TR Karekod kullanılarak yapılacak ödeme işlemlerinin karekodda yer alan bilgiler ile uyumlu şekilde gerçekleştirilmesinden ve ödeme işlemi gerçekleştirilirken karekodda yer alan bilgilerin bütünlüğünün korunmasından sorumlu olacaklardır.

TR Karekod Kullanımının Zorunlu Olmadığı İşlemler

Yönetmelik’in 10. maddesi uyarınca;

• Yabancı ülke mevzuatına göre ihraç edilen ödeme araçları kullanılarak Türkiye sınırları içerisinde yapılan,
• İşlemin taraflarından birinin yurt dışında yerleşik olduğu, ve
• Ödeme işlemi için yurt dışında yerleşik bir ödeme hizmeti sağlayıcısının altyapısından yararlanılan,
  karekodlu ödeme işlemleri, TR Karekod kullanımı zorunluluğuna istisna olarak gösterilmiştir.
• Karekod ile ödeme imkanı sağlayan ödeme hizmeti sağlayıcıları, 31.12.2021 tarihine kadar kullanılan karekodları ve altyapılarını ilgili düzenlemeler ile uyumlu hale getirmek zorundadır.
• İşyerlerine, ödeme kartları ya da T.C. Merkez Bankası tarafından işletilen ödeme sistemleri aracılığıyla ödeme kabul etme imkanı sunan ödeme hizmeti sağlayıcıları, en geç 31/12/2021 tarihine kadar anlaşmalı oldukları işyerlerinde, Teknik Dokümanda yer alan, işyeri tarafından sunulan dinamik karekod yöntemi kullanılarak ödeme yapılmasına olanak sağlayan altyapıyı oluşturmakla yükümlüdür.
• İşyerlerinin ödeme kartları ya da ödeme hizmeti sağlayıcılarının sundukları ödeme altyapısına ilave olarak farklı cihaz ve uygulamalar kullanması durumunda, kullanılan ilave cihaz ve uygulamaların sahipleri de işyerinde Teknik Dokümanda yer alan, işyeri tarafından sunulan karekod yöntemi kullanılarak ödeme yapılmasına olanak sağlayan altyapının en geç 31/12/2021 tarihine kadar oluşturulması için gerekli önlemleri alacaktır.
  

Belirtmek gerekir ki, T.C. Merkez Bankası’nın işbu süreleri bir yılı geçmeyecek şekilde uzatmaya yetkisi bulunmaktadır.

Bülten içeriği genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi ya da spesifik sorun veya sorularınız için hukukçunuza danışınız.