Kripto Para Borsası Şirketleri

Kripto paralara ilişkin mevzuat alanında düzenleme, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 16 Nisan 2021 tarih ve 31456 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 30 Nisan 2021’de yürürlüğe giren Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmasına Dair Yönetmelik ile birlikte ilk kez “kripto varlık ” tanımının yapılmasıyla başlamıştır. Bu Yönetmeliğin amacı, ödemelerde kripto varlıkların kullanılmamasına, ödeme hizmetlerinin sunulmasında ve elektronik para ihracında kripto varlıkların doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmamasına ve ödeme ve elektronik para kuruluşlarının kripto varlıklara ilişkin alım satım, saklama, transfer veya ihraç hizmeti sunan platformlara veya bu platformlardan yapılacak fon aktarımlarına aracılık etmemesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

1 Mayıs 2021 tarih ve 31471 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik düzenlemeleri uyarınca, kripto varlık hizmet sağlayıcılar Mali Suçlar Araştırma Kurulu yükümlüsü olmuşlardır. MASAK tarafından hizmet sağlayıcılar için bir rehber yayınlanmış olup rehber kara paranın takibi konusunda yükümlü kuruluşlar arasına dahil edilen kripto para platformlarının uyacağı kuralları içermektedir.

Her ne kadar kripto paralara ilişkin birtakım düzenlemeler bulunmakta ise de yürürlükte bulunan mevzuatta Kripto Para Borsa Şirketi kurulmasına ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle kripto para piyasasına ilişkin kuruluşlar için genel hükümlere bakmak gerekmektedir.

Bu konuda, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanlığı - BDDK zaman zaman basın duyuruları ile konuya açıklık getirmeyi hedeflemiş ve olası bir mağduriyetin önüne geçmek adına uyarılarda bulunmuştur. Özetle belirtmek gerekirse, BDDK;

• “…Herhangi bir resmi ya da özel kuruluş tarafından ihraç edilmeyen ve karşılığı için güvence verilmeyen bir sanal para birimi olarak bilinen Bitcoin’in, mevcut yapısı ve işleyişi itibarıyla 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun (6493 sayılı Kanun) kapsamında elektronik para olarak değerlendirilmediği, bu nedenle de söz konusu Kanun çerçevesinde gözetim ve denetiminin mümkün görülmediği;

• Diğer taraftan, Bitcoin ve benzeri sanal paralar ile gerçekleştirilen işlemlerde tarafların kimliklerinin bilinmemesinin, söz konusu sanal paraların yasadışı faaliyetlerde kullanılması için uygun bir ortam yarattığı, ayrıca Bitcoin’in, piyasa değerinin aşırı oynak olabilmesi, dijital cüzdanların çalınabilmesi, kaybolabilmesi veya sahiplerinin bilgileri dışında usulsüz olarak kullanılabilmesi gibi risklerin yanı sıra yapılan işlemlerin geri döndürülemez olmasından dolayı operasyonel hatalardan ya da kötü niyetli satıcıların suistimalinden kaynaklı risklere de açık olduğu,

• Herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına, yukarıda belirtilen hususların duyurulmasında ve bu çerçevede Bitcoin ve benzeri sanal paraların barındırdığı muhtemel risklerin kamuoyuna hatırlatılmasında fayda mülahaza edildiği”

hususlarını kamuoyu ile paylaşmıştır.

Finansal İstikrar Komitesinin 11.01.2018 tarih ve 2018/1 sayılı basın açıklamasında ise, “Kripto paraların risklerine yönelik kamuoyunun bilgilendirilmesine karar verilmiştir:

• Kripto paraların ülkemizde yasal bir dayanağı bulunmamaktadır ve bu kapsamda gerçekleştirilen işlemler herhangi bir resmi otoritenin güvencesi altında değildir.

• Kripto paralar (en bilinen örneğiyle Bitcoin), piyasa değerinin aşırı oynak olabilmesi, dijital cüzdanların çalınabilmesi, kaybolabilmesi veya sahiplerinin bilgileri dışında usulsüz olarak kullanılabilmesi gibi olumsuz özelliklere sahiptir. Ayrıca kullanıcıların ve hizmet alınan firmaların operasyonel hatalarından ya da kötü niyetli kişilerin suiistimallerinden kaynaklanan zararların, işlemlerin geri döndürülemez nitelikte olması nedeniyle düzeltilmesi veya iptal edilmesi mümkün değildir.

• Kripto paraya dayalı bazı iş modelleri, büyük kârlar vadeden oluşumlar şeklinde yapılanarak kişilerin bilgi eksikliğini suistimal etmekte ve önemli maddi kayıplara neden olabilmektedir.

• Kripto para ihraç edecek girişimlerin başlangıç sermayesi elde etmeye dönük uygulamaları genellikle herhangi bir düzenleme ve gözetim kapsamında yapılmadığından dolandırıcılık için uygun bir zemin oluşturmaktadır.

• Kripto paranın dolaşımda olduğu piyasanın herhangi bir resmi otorite ya da garantör kurum tarafından denetlenme imkanı olmadığından, bazı kişilerce yatırım aracı olarak görülen kripto paranın aynı zamanda yasadışı faaliyetlerde de kullanılabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Tüm bu hususlar çerçevesinde, kripto paralar ile ilgili işlem yapan kişilerin herhangi bir zarara uğramamaları için dikkatli olmaları ve kripto paralar ile ilgili işlem yaptıklarında yukarıda bahsi geçen olası olumsuzluklarla karşılaşabileceklerinin farkında olmaları gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

Kripto Para Borsa Şirketi olarak faaliyet göstermek üzere kurulacak bir şirket bakımından, hâlihazırda ülkemizde bu alanda özel bir düzenleme ve kanun yayınlanmamış olduğundan genel hükümlere tabi bir bilişim firması kurmak mümkündür. Yakın zamanda Kripto Para Borsa Şirketi kuruluşuna ilişkin bir düzenleme getirileceği öngörülmekte olup, düzenleme akabinde yeniden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Bülten içeriği genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi ya da spesifik sorun veya sorularınız için hukukçunuza danışınız.

6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanunun 3.maddesinde elektronik para; “elektronik para ihraç eden kuruluş tarafından kabul edilen fon karşılığı ihraç edilen, elektronik olarak saklanan, Kanunda tanımlanan ödeme işlemlerini gerçekleştirmek için kullanılan ve elektronik para ihraç eden kuruluş dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından da ödeme aracı olarak kabul edilen parasal değer”dir. Aynı kanunun 18/3.maddesine göre elektronik para kuruluşlarının taşıması gereken özellikler ve söz konusu kuruluşların Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulundan (Kurul) izin almak kaydıyla faaliyette bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır. Yine, 12/1.maddede Kanun kapsamındaki ödeme hizmetleri sayılmış, 14 üncü maddesinde de ödeme hizmetleri alanında faaliyette bulunmak isteyen ödeme kuruluşlarının taşıması gereken özelliklere yer verilerek, söz konusu kuruluşların da Kuruldan izin almak kaydıyla faaliyette bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Uluslararası platformda yaşanan gelişmeler ve küresel kriz sonrasında ortaya çıkan gereksinimler doğrultusunda; Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın başkanlığında, Hazine Müsteşarı ile Merkez Bankası, BDDK, SPK ve TMSF Başkanlarından oluşan; 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a 8 Haziran 2011 tarih ve 637 sayılı Ekonomi Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen Ek Madde 4 hükmü uyarınca Finansal İstikrar Komitesi (Komite) kurulmuştur. Kurulun sorumluluğu; sistemik riskin izlenmesi ve önlenmesi ile risk yönetimi alanında koordinasyonu sağlamak olarak belirlenmiştir.

Detaylı bilgi için;