Corona Virüs Nedeniyle İşverenin İzlemesi Gereken Yöntemler

COVİD-19 NEDENİYLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ PLANLANAN ÇALIŞMA YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

Corona virüs (Covid-19) salgınının dünya çapında ve Türkiye’de önemli boyutlara taşınması, salgının önlenmesini ve işçilerin güvenliğini sağlamak açısından evden çalışma, nöbetleşe çalışma veya faaliyetlerin geçici bir süreliğine tamamen durdurulması gibi yöntemler izlenmeye başlanmıştır. İşyeri kapsamındaki görev tanımları dolayısıyla uzaktan çalışma gerçekleştiremeyecek işçiler için işveren tarafından izlenebilecek yöntemler aşağıda sıralanmıştır.

1. ÜCRETLİ İZİN:

İşveren, salgın nedeniyle ticari politikaları kapsamında işçiyi ücretli olarak izne çıkarabilir. Yıllık izin kullanımı gibi bir durum söz konusu olmayacağından işverenin bu konuda işçinin yazılı onayını alma zorunluluğu bulunmamaktadır.

2. YILLIK İZİNLERİN KULLANDIRILMASI:

İş Kanunu, yıllık iznin kullanılması konusunda işçiye olduğu kadar işverene de birtakım yetkiler tanımıştır. Salgın nedeniyle, işyeri kapsamındaki görevi gereği evden çalışma gerçekleştiremeyecek olan işçiler için yıllık izinlerin kullandırılması söz konusu olabilecektir. İşçinin yıllık iznini kullanmama yönünde bir talebinin bulunması halinde ücretsiz izin yöntemi uygulanabilir.

3. ÜCRETSİZ İZİN KULLANDIRILMASI:

İşveren olarak, salgın nedeniyle ülke çapında önlemler alınması ve devlet eliyle çalışma alanlarına müdahale edilmesi gibi hususlar göz önüne alınarak, faaliyetlerin durdurulması veya azaltılması kararı ile yıllık izinlerini kullanmayan işçilerin yazılı onayını alarak ücretsiz izne çıkarma yöntemi uygulanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, zorlayıcı neden sebebiyle (salgın hastalık) çalışma şartlarında esaslı değişiklik yapılmış sayılacağından bahisle, işçinin belirli bir süre için ücretsiz izne ayrılmayı kabul ettiğine ilişkin yazılı onayının alınması gerekliliğidir. Aksi halde bu uygulama, somut duruma göre iş akdinin feshi anlamını taşıyabilmekle birlikte, ileride yaşanabilecek herhangi bir hukuki uyuşmazlıkta, yazılı onay almaksızın ücretsiz izin kullandıran işveren, bu uygulamasından dolayı sorumlu tutulabilecektir.

4. YARIM ÜCRET ÖDENMESİ:

Yukarıdaki seçenekler ile çözüm üretilemeyen durumlarda, İş Kanunu madde 40’a göre zorlayıcı nedenlerin varlığı halinde işverenin bir hafta süreyle yarım ücret ile çalıştırma hakkı bulunmaktadır. Şöyle ki;

Yarım ücret

Madde 40 –

24 ve 25’inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir.

İlgili kanun maddesi ile atıfta bulunulan madde ise aşağıdaki gibidir:

İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı

Madde 25 –

Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

III- Zorlayıcı sebepler:

İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

İşçinin, yıllık izin ve ücretsiz izin gibi teklif ve önerileri kabul etmemesi halinde, ülke çapında gerçekleşen salgın hastalık tehlikesi zorlayıcı neden olarak kabul edilir ve işveren bir haftalık süre ile ilgili kanun maddelerine atıfta bulunarak işçiye bir haftalık yarım ücret ödemesi yaparak zorlayıcı nedenin ortadan kalkmasını bekleyebilir. Zorlayıcı nedenin ortadan kalkmaması halinde, bir hafta sonunda işverenin ücret ödeme yükümlülüğü sona erer ve iş akdini derhal sonlandırabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, işverenin ihbar tazminatı ödemek ile yükümlü olmayacağı ancak kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün devam edeceğidir.

Son olarak, işveren kısa çalışma dönemi içerisinde İşkur’a başvuruda bulunmak suretiyle kısa dönem ödemesi uygulamasından faydalanabilir. Kısa dönem ödemeleri, işverenin bir hafta yarım ücret ödemesi yükümlülüğünün sona ermesi ile başlar. Kısa dönem ödemelerinden faydalanmak için izlenmesi gereken yöntemlere ilişkin detaylı bilgiye ‘‘2020-4’’ numaralı Bülten’imizden ulaşabilirsiniz.

Bülten içeriği, konuya dair genel bilgilendirme sağlamayı hedeflemektedir. Her bir işyeri ve işyeri içerisinde bulunan görev dağılımları nedeniyle izlenmesi gereken yöntemler farklılık gösterebilir. Özel durumlarınız ya da farklı uygulamalarınız hakkında detaylı bilgi için hukukçunuzdan bilgi almanız gerekir.